แก้ปัญหากุ้งตายด่วนกับชุดตรวจจีโนม – ฉลาดคิด

 ประกาศความสำเร็จในการพัฒนาชุดตรวจโรคกุ้งตายด่วน ไปแล้วเมื่อต้นปีที่ผ่านมา พร้อมเผยแพร่ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ล่าสุด…เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งไทย ที่อาจยังไม่แน่ใจถึงผลตรวจ ที่ปัจจุบันมีความถูกต้อง  98% สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ  (สวทช.) โดยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการตรวจวินิจฉัยแบคทีเรียสาเหตุกุ้งตายด่วน หรือ อีเอ็มเอสขึ้น เพื่อเผยแพร่ให้ผู้สนใจได้ศึกษาถึงวิธีการตรวจวินิจฉัยแบคทีเรียสาเหตุกุ้งตายด่วนโดยวิธีพีซีอาร์ (PCR) ร่วมกับนักวิจัยไบโอเทคอย่างใกล้ชิด ดร.กัลยาณ์  ศรีธัญญลักษณา-แดงติ๊บ  นักวิจัยจากไบโอเทค เล่าถึงที่มาของการพัฒนาชุดตรวจนี้ว่า โรคกุ้งตายด่วนหรืออีเอ็มเอส เริ่มมีการระบาดครั้งแรกในจีนเมื่อปี 2552 และแพร่กระจายอย่างรวดเร็วสู่เวียดนาม  มาเลเซียและไทย ผลกระทบจากการระบาดทำให้เมื่อปี 2556 อุตสาหกรรมกุ้งไทย มีผลผลิตกุ้งลดลงถึง  54 % หรือมีผลผลิตลดลงเหลือเพียง 250,000 ตัน จากเดิมที่ผลิตได้ประมาณ 500,000 ตันต่อปี ในขณะที่ภาพรวมของผลกระทบจากการระบาดในอีกหลายประเทศ ทำให้การผลิตกุ้งเลี้ยงของโลกลดลงประมาณ 11%   ดร.กัลยาณ์  บอกว่า จากการศึกษาตัวอย่างกุ้งตายด่วนจากเกษตรกร พบว่ามีโรคของตับและตับอ่อนวายฉับพลัน เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งมักเกิดขึ้นหลังจากการปล่อยลูกกุ้งลงบ่อดินไม่เกิน 35 วัน ต่อมาเมื่อปี 2556 ได้มีการตรวจพบว่าแบคทีเรียที่ก่อโรคนี้คือแบคทีเรียในกลุ่ม Vibrio parahaemolyticus  หรือเรียกง่ายว่า วี.พี.  ทั้งนี้แบคทีเรียดังกล่าวสามารถพบได้ในธรรมชาติ และมีทั้งทำให้ก่อโรคและไม่ก่อโรค  ทำให้ต้องมีการวิจัยเชิงลึก   ซึ่งคณะวิจัยไทยที่นำโดย ศาสตราจารย์ ดร.ทิโมที วิลเลี่ยม  ฟลีเกล  ผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยวิจัยเพื่อความเป็นเลิศเทคโนโลยีชีวภาพกุ้ง ซึ่งหน่วยวิจัยที่เกิดจากความร่วมมือของไบโอเทคและคณะวิทยาศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ร่วมมือกับคณะวิจัยจากไต้หวัน  ศึกษาแบคทีเรียดังกล่าวด้วยเทคโนโลยีจีโนม เพื่อหารหัสพันธุกรรมของแบคทีเรียสายพันธุ์ที่ทำให้ก่อโรคกุ้งตายด่วน  และนำไปสู่การพัฒนาชุดตรวจแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคกุ้งตายด่วนด้วยเทคนิคพีซีอาร์ นักวิจัยบอกว่า ชุดตรวจนี้สามารถตรวจหาเชื้อดังกล่าวได้แม่นยำถึง 98% เน้นวิธีการตรวจที่ง่าย สามารถใช้ห้องปฏิบัติการที่มีอยู่ทั่วไปตามฟาร์มต่าง ๆ ได้ และเหมาะสำหรับการตรวจยืนยันการปลอดโรคของลูกกุ้ง  สร้างความมั่นใจให้เกษตรกรก่อนที่จะซื้อไปเลี้ยง  สำหรับเป้าหมายการวิจัยต่อไป คือการศึกษาเพิ่มเติมว่าโรคนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร แพร่กระจายจากไหน  ส่วนการระบาดของโรค ทีมวิจัยได้ร่วมกับกรมประมงศึกษาถึงปัจจัยที่เหมาะสมของการก่อโรค นอกจากนี้ ยังจะมีการศึกษา เพิ่มเติมว่าการติดเชื้อโรคกุ้งอื่น ๆ ส่งผลต่อการก่อโรคกุ้งตายด่วนที่รุนแรงเพิ่มขึ้น หรือไม่   รวมถึงการศึกษาถึงโปรตีนในการสร้างพิษ ที่จะนำไปสู่การพัฒนายารักษาโรค  และหาวิธีการตรวจโรคกุ้งที่แม่นยำ 100% ในอนาคต งานวิจัยชิ้นนี้ ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในการแก้ไขปัญหาให้กับภาคอุตสาหกรรม  ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดความเสี่ยงในการระบาดของโรค  และสร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรมกุ้งไทยต่อไป. นาตยา คชินทร nattayap.k@gmail.com

ขอขอบคุณแหล่งที่มา : แก้ปัญหากุ้งตายด่วนกับชุดตรวจจีโนม – ฉลาดคิด